Toelichting bij de stukken van 24preludia – deel II (in Bach’s volgorde)

Chiel Meijering – The scream of a prelude

Al jaren experimenteer ik met de muziek van J.S.Bach, die zo hermetisch en intrigerend is dat ik probeer de sleutel van de kluis de vinden.

In de muziek van Bach zitten lagen die ik probeer naar voren te halen, zoals de harmonie, door in ‘ the scream’ de noten van elke maat tegelijk te spelen als een akkoord.

Ook flarden uit de prelude waarvan de noten een kwint hoger meespelen, zoals bij de kwintregister van het kerkorgel.

Sylvia Maessen – Bach continued

De prelude van Bach gaat nog even door als ‘Bach continued’ en ontspoort daarna in een soort vertwijfeling door het binnendringen van een nieuw muzikaal idioom. Maar het stuk herpakt zich quasi improviserend in dat idioom met Bach in het achterhoofd, eindigend in een daadwerkelijke improvisatie.

Dante Boon

C# is geïnspireerd op de derde prelude en fuga uit WTK2.

Er zijn drie korte delen. Het laatste deel is een gevarieerde herhaling van het eerste. De pianist is vrij in de keuze van verschillende (langzame) tempi en lengtes van muzikale komma’s.

Anthony Fiumara

Five From the Top, Three From the Bottom But Only Two From the Middle is geschreven als companion piece bij de prelude in cis BWV 873 uit Bachs Wohltemperierte Klavier. Das Wohltemperierte Klavier is een catalogus van preludes en fuga’s, netjes geordend naar toonsoort. Ik gebruikte voor dit stuk als basis Bachs akkoorden uit zijn Prelude in cis en maakte er een kleine catalogus van. De titel heb ik gestolen van de kleine lettertjes op de cassette-editie van het album Collapse van Aphex Twin. Zoals wel vaker bij Aphex Twin verwijst ‘five from the top, three from the bottom but only two from the middle’ naar een verhaal uit zijn jeugd. Ik zou dat verhaal hier kunnen vertellen, maar dat duurt waarschijnlijk langer dan het stuk zelf. 

David Dramm

J.S. (2020) voor solo piano

Geschreven voor Frederique Lucanet

Een droom binnen een droom binnen een droom: zo heb ik mijn stukje J.S. voor piano bedacht. De eerste dromer is uiteraard J.S. Bach zelf, componist van de vijfde prelude in D uit het Wohltemperierte Klavier. Maar daarbij komt W.A. Mozart, die tijdens het improviseren van een cadens in zijn Pianoconcert nr. 17 ineens aan het stuk van Bach denkt. In mijn “droom” zweven de noten van beiden rond op een nog altijd net niet te vangen manier. Met dank aan Frederique.

Anne-Maartje Lemereis

‘Diphthong’ is geinspireerd op Bach’s Prelude in d-mineur uit het tweede deel van het Wohltemperierte Klavier. Ik heb geprobeerd de toonsoort d-mineur steeds aanwezig te laten zijn, maar het ook te onhullen met andere klanken. ‘Diphthong’ is een fenomeen dat uit twee klinkers bestaat die binnen één lettergreep in elkaar overgaan. In dit geval kan dat zowel verwijzen naar de toonsoort als naar de constante aanwezigheid van Bach achter mijn eigen muzikale taal.

Claudia Rumondor

Zes weken voordat Jacqueline me vroeg om iets voor haar te schrijven, werd mijn dochter Sari geboren. Daarom wilde ik heel graag een stuk in Es, zodat ik er een lieve, kleine, breekbare muzikale ode aan mijn mooie dochter van kon maken (Es-A-Ri). Gebaseerd op het harmonische schema van Bachs Prelude, maar dan in een gamelanmodus, werd het Kinderspel (voor Sari).

Lorre Trytten

De prelude van Bach in dis klein/es klein, wanneer zeer langzaam gespeeld, heeft ongelofelijk veel dissonantie en hartstocht. Daarop heb ik mijn eigen compositie geïnspireerd. Ik leende de herhaalde versiering, en maakte het middenstuk iets minder serieus. Omdat ik de uitvoerende musicus al kende, heb ik getracht haar sterke punten in het zonnetje te zetten. 

Daan Manneke 

E groot: brillant, pompeux et noble (Hector Berlioz)

In voorbereiding

Samuel Vriezen

Frédéric Chopin antwoordt niet direct op Bach maar op Chopin, die zelf in zijn preludes ook weer op Bach antwoordde, dus we zitten wel in de juiste kringen. Bachs chromatiek is fameus knoestig. Chopins chromatiek klinkt charmanter, maar is misschien nog veel extremer. Ik ben in elk geval altijd enorm gefascineerd geweest door Chopins prelude in e klein en heb die zelf altijd willen schrijven, dus heb ik dat nu maar eens gewoon gedaan.

Rokus de Groot

“Het preludium in F uit J.S. Bachs ‘Das Wohltemperirte Clavier’ komt voort uit twee krachten: stromen en stollen. De indruk van stromen ontstaat door de voortdurende beweging van toonladderfiguren over grote afstanden, van hoog naar laag en omgekeerd. En het vasthouden van bepaalde tonen in die toonbewegingen leidt tot plaatselijke stollingen, in de vorm van samenklanken. Op deze wijze zijn tijd en ruimte, anders gezegd melodie en harmonie, nauw met elkaar verweven. In de loop van zijn leven beperkt Bach zich steeds meer tot het uitwerken van één bepaald spel of motief per compositie, en dit preludium is daar een voorbeeld van. Mijn ‘Reflectie op Bach [in F]’ onderzoekt hetzelfde spel van stromen en stollen, en heeft hetzelfde vloeiende karakter, met zich openvouwende waaiers van samenklanken. Het stuk is niet met dezelfde harmonische regels geschreven, maar hanteert wel het toenemen en afnemen van toonladder-‘kleuringen’ (met toonverhogingen en -verlagingen), zoals Bach de hoofdtoonsoort neerzet, daarna verlaat en er weer naar terugkeert.

Evenmin als Bach geef ik meer gedetailleerde uitvoeringsvoorschriften, wat in onze tijd ruimte geeft voor interpretatie-vrijheid. Het voornaamste is het stuk vloeiend te spelen, met aandacht voor het openbloeien van harmonieën. Het is stuk om in te verblijven. Een hommage aan Bach”

Eef Kleine

To the point is een verzameling korte fragmenten, afgesloten met puntjes. Een soort decomponeren of in kooktermen: “deconstructing cooking”, dwz de ingrediënten die ik kon vinden in Bachs preludium in f worden hier zoveel mogelijk apart opgediend.

Als intermezzo klinkt er een koraal dat in deze compositie ook te maken heeft met het gelijknamige natuurverschijnsel.

Maarten Regtien – Preaeludium XIII, herijking 2020

Ik vind het erg prettig om de luisteraar, maar ook mezelf, auditief op het verkeerde oor te zetten: dat wil zeggen, ik speel met de verwachtingen die automatisch in de hersenen worden gegenereerd; ik bouw deze op, en breek ze met hetzelfde gemak weer af. Dit is een eindeloos spel, en dat vind ik dan ook nog humor. Met de eerste maten van deze herijking van Bach’s prachtige prelude laat ik zodoende de hoop ontstaan dat het origineel niet te veel geweld wordt aangedaan….  Maar helaas!   Verder vind ik het ook wel aardig om onmogelijke of lastig uitvoerbare dingen op te schrijven; die mogen in chaos verzanden waar ik dan reuze benieuwd naar ben. Dat vind ik ook humor.

Kate Moore

Prelude is gecomponeerd met het idee van de vlucht van een vogel en de vrijheid van de vogel om de windvlagen te volgen. Ik wilde uitvinden waar de melodie mij zou brengen. De prelude is zo opgebouwd dat elke noot antwoordt op de noot ervoor, noot voor noot, de muziek neemt zijn eigen vlucht. Anders dan Bach, waar de voorgeschreven route of de onderliggende harmonie de bepalende factor is, laat ik de melodie vrij om zichzelf te ontvouwen. Ik begin met Ges en daarvandaan vindt de muziek haar eigen weg.

Miranda Driessen

Stel je voor dat Bach geen componist maar kleermaker was en dat je stiekem, nadat hij weer eens een prachtige jurk had voltooid, zijn atelier binnen zou sluipen om de restjes stof verzamelen.
Vervolgens probeer je deze restjes zo goed mogelijk weer aan elkaar te naaien. De contouren van de verschillende onderdelen van het kledingstuk komen min of meer weer tevoorschijn. Toch is het iets heel anders geworden.  In Johann’s leftovers volg ik zo precies mogelijk de contouren van de Prelude in G groot uit Das Wohltemperierte Klavier, deel 2. Alle tonen die zich tussen de twee partijen bevinden, en 1 of 2 daar rondom heen, gebruikte ik als materiaal, om verder zo precies mogelijk het verloop van Bach’s noten te volgen. Wellicht zal de luisteraar het oorspronkelijke werk erin herkennen, toch is het iets anders geworden. 

Matthijs Kieboom

Voor mijn stuk “Fragments” heb ik letterlijk fragmenten uit wohltemperierte Klavier II: Prelude No. 16 in G Minor gepakt en daarmee ben ik opnieuw gaan componeren. De intervallen, melodieën en akkoorden progressies hebben mij geïnspireerd om dit te maken. Het is een repetitief stuk geworden waarin ik eigenlijk wil laten zien dat er in kleine fragmenten van Bach al zoveel genialiteit en schoonheid zit waar je verder op kunt bouwen! Prachtige kleine details waar je in het geheel bijna overheen zou luisteren.

Prof Russolo

‘In Search of Lost Time’ s het 1e deel van een 3-luik voor piano solo gecomponeerd in opdracht van pianiste Jacqueline (voorheen Frederique) en haar stichting ‘Pianoconcerten’ voor haar 24preludia WTK II project.
Prof. Russolo/Egmont Swaan koos voor de As-groot Prelude uit dit door J.S. Bach tussen 1739 – 1742 gecreëerde meesterwerk.
Bedoeling van de opdracht was bij deze oorspronkelijke As-groot Prelude een eigentijdse spiegel-compositie te schrijven, een soort antwoord of reflectie.
Prof. Russolo/Egmont Swaan besloot al snel 2 dingen :
A. Deze opdracht zou een 1e deel van een 3-luik worden waarbij het fenomeen ‘Tijd’, Marcel Proust, Johannes Vermeer en verhoudingen van stadsplannen van o.a. de Italiaanse renaissance stad ‘Pienza’ en het 17e eeuwse ‘Delft’ als inspiratiebronnen fungeren [deel 2 heet ‘View of Delft’, deel 3 ‘Time Regained’].
B. Bij het componeren van het 1e deel (met de titel ‘In Search of Lost Time’) dicht te blijven bij de oorspronkelijke compositie van Bach, zowel qua tonaliteiten als aantal maten en rhetorische gebaren/structuren.
De oorspronkelijke As-groot Prelude als een meesterlijk sjabloon.

De samenwerking met Jacqueline is uitermate belangrijk voor het ontstaan van deze compositie(s), niet omdat zij heel sturend is maar juist omdat ze zeer open en nieuwsgierig is naar nieuw materiaal en inspiratie van de componist, bovendien wordt ze graag uitgedaagd als pianist en het werkproces (technische uitvoeringsbenadering) dat een nieuwe compositie met zich meebrengt.
Voor Prof. Russolo/Egmont Swaan is grondigheid en ambachtelijkheid essentieel, hetgeen overigens prima te verenigen is met experiment en muzikaal avontuur.
Ook is Jacqueline een consciëntieuze en precieze vakvrouw, een ware perfectionist zonder de humor en het plezier te verliezen.
Deze eerste samenwerking smaakt zeker naar meer en kan met recht een Prelude worden genoemd.

Charlie Bo Meijering

De Prelude in Gis-mineur van Bach heeft een onstuitbare gedrevenheid. Ik heb er geprobeerd melodisch en begeleidend materiaal van te vervormen, om te keren, te vertragen of juist te versnellen. Het middendeel heeft qua ritme een grilliger, wellicht Oost-Europees karakter. Bach’s compositie en die van mij klinken in iedere volgorde van uitvoering uitstekend.

Adriaan Valk – FREE

Free, onbekende ontmoeting, niet gebonden aan enige vorm, als een echo van eeuwigheid.

Uitgebeeld als tijdloze voetstappen, onzegbare expressie van het vormloze niets.

Aart Strootman

A small prelude is behalve een korte prelude ook de letterlijke vertaling van de Nederlandse titel: ‘a-klein prelude’. De Engelse titel doet de compositie meer eer aan.

De inleiding is een stapeling van kwinten waarin de a centraal staat, het duurt even voordat de (dorische) mineurkleur zich ontvouwt en zodra dat is gebeurd neemt de parallelle (c-lydische) klank het over. Als ze in het slot botsen blijft de eenzame a over.

A klein (de kleine a) is in dit werk een heldhaftige, strijdlustige noot, meer dan een functioneel harmonisch tooncentrum.

Bob Zimmerman

“Omdat ik er niet vóór ben muziek te beluisteren met voorkennis, geef ik graag kennis van het feit dat voor kennis de luisteraar zich elders dient te  vervoegen. (Voor een kennis uit mijn kennissenkring is dit geen geheim, want hij of zij koesterde deze kennis al lang, wat ik kan billijken want daar heb je kennelijk kennissen voor…)

Kortom, liever dan een woord vooraf te geven bij mijn Prelude in Bes groot: beluister al het werk van mijn eminente collega’s en mij met alle denkbare oren open, en tracht te begrijpen wat U onbegrijpelijk voorkomt, want zelf heb ik nimmer kunnen begrijpen wat er aan muziek nou eigenlijk te begrijpen valt”.

Toek Numan

Deze pre-prelude is als een droom vlak voor het ontwaken,

als een nevelige voorbode, met de eerste contouren van wat komen gaat.

Bach’s prelude is de dag die begint.

Bart Spaan

In “Klänge in H” komen vele zwarte toetsen voorbij en een enkele witte: voornamelijk “e” en “b”. Een paar `tussendominanten’ klinken, afkomstig uit de B-groot prelude, maar ze slaan niet altijd de correcte weg in. De klankenregen raakt gaandeweg de “b” als grondtoon kwijt.

Renske Vrolijk

Prelude – b weird is zoals de naam zegt: een prelude in b klein. De snelle muziek moduleert niet en blijft in de toonsoort b klein verkeren, alleen is het een grillige vorm van b klein. In motoriek en sommige muzikale gebaren maakt b weird een nederige en gepaste buiging aan het Grote Voorbeeld.

 

Type je zoekwoorden hierboven en druk op Enter om te zoeken. Druk ESC om te annuleren.